Zdrowie, badania, genetyka

Owczarki australijskie, są uważane za rasę cieszącą się dobrym zdrowiem, ale podobnie jak wszystkie inne rasy, mogą być podatne na pewne choroby genetyczne. Chociaż nie u wszystkich owczarków australijskich rozwiną się te schorzenia, ważne jest, aby potencjalni właściciele byli ich świadomi. W naszej hodowli badania genetyczne traktujemy priorytetowo i wszystkie nasze psy przebadaliśmy pod tym kątem. Prześledziliśmy także, na ile było to możliwe, historię zdrowia rodziców naszych psów.

Za pomocą testów genetycznych można dziś zbadać obecność chorób genetycznych lub ich ewentualne nosicielstwo. Diagnostyczne laboratoria weterynaryjne (np. LABOKLIN), oferują pakiety badań genetycznych dla konkretnych ras.

Combination Australian Shepherd and Miniature American Shepherd

Brachyuria (stumpy tail), Collie eye anomaly (CEA)*, degenerative myelopathy (DM exon 2), hereditary cataract (HSF4), Hyperurikosuria (HUU/SLC), MDR1-gene variant (ivermectin hypersensitivity), neuronal ceroid lipofuscinosis (NCL), progressive retinal atrophy (prcd-PRA)*

*-badanie wykonywane w laboratorium partnerskim

U naszych psów wyniki badań są bardzo dobre i na tej podstawie możemy spokojnie oczekiwać na zdrowe szczeniaki.

Poniżej przedstawiam kilka chorób genetycznych powszechnie związanych z owczarkami australijskimi:

1. Dysplazja stawu biodrowego: Jest to choroba, w której staw biodrowy nie rozwija się prawidłowo, co prowadzi do zapalenia stawów i kulawizny. Na rozwój tej choroby wpływa wiele czynników. Predyspozycje do niej warunkowane są wieloma genami, a dziedziczenie jest bardzo złożone. Na rozwinięcie dysplazji stawów biodrowych mają wpływ czynniki środowiskowe i styl życia psa. Do czynników ryzyka zalicza się nadwagę i otyłość, powodujące nadmierne obciążenie stawów, szybki wzrost i nieprawidłową dietę oraz zbyt intensywny wysiłek fizyczny.
2. Dysplazja stawu łokciowego: Podobnie jak dysplazja stawu biodrowego, dysplazja stawu łokciowego jest chorobą genetyczną wpływającą na staw łokciowy, prowadzącą do kulawizny i zapalenia stawów.
   • Owczarki australijskie mogą być podatne na różne choroby oczu, takie jak postępujący zanik siatkówki (PRA), anomalia oczu collie (CEA) i zaćma. Mogą one prowadzić do upośledzenia wzroku lub ślepoty, jeśli nie są monitorowane i leczone.
3. Postępujący zanik siatkówki (Progressive Retinal Atrophy – PRA): to grupa chorób genetycznych, które powodują degenerację siatkówki, prowadząc z czasem do ślepoty. Pierwsze objawy choroby mogą pojawić się u zwierząt kilkutygodniowych lub dopiero w wieku dorosłym.
4. Anomalia oka Collie (CEA): CEA to dziedziczna wada wzroku często występująca u ras pasterskich, takich jak owczarek australijski. Jest to choroba wrodzona, obejmująca naczyniówkę i twardówkę. Może mieć nasilenie od łagodnego do ciężkiego i może powodować zaburzenia widzenia.
5. Zaćma: Owczarki australijskie mogą być podatne na rozwój zaćmy, która jest zmętnieniem soczewki oka i może powodować zaburzenia widzenia lub ślepotę. Najczęściej występującym u australijczyków typem zaćmy jest typ HSF-4 (wyjątkowo w tym przypadku nosiciele mutacji tego genu +/- mają zwiększone ryzyko choroby).
6. MDR1 gene variant (Ivermectin hypersensitivity): Niektóre owczarki australijskie są nosicielami mutacji w genie MDR1, która wpływa na ich zdolność do tolerowania niektórych leków m.in. powszechnie stosowanych leków weterynaryjnych o szerokim działaniu przeciwpasożytniczym np. Iwermektyny służącej do leczenia infekcji wywoływanych przez nicienie i pasożyty stawonogów. Psy z defektem genu MDR1 cierpią na wielokrotną nietolerancję leków. Udokumentowano interakcję genu MDR1 z ponad setką leków, wywołujących objawy neurotoksyczne obejmujące: drżenie, ataksję, nadmierne ślinienie, bradykardia, rozszerzenie źrenic, utrata odruchu źrenicowego, śpiączka i zatrzymanie oddechu, a nawet śmierć. Nawet psom z wynikiem badania +/+, czyli zdrowy, nie należy podawać leków z tzw. zakazanej listy. Jeżeli psu obciążonemu wadą nie zostaną podane leki wywołujące nadwrażliwość, wada nie będzie miała wpływu na jego zdrowie i życie.
7. NCL 5 Neuronal ceroid lipofuscinosis: Chorobą neurodegeneracyjną, która polega na gromadzeniu się pigmentu lipidowego w lizosomach. Pierwsze objawy obserwuje się po 15 miesiącach, jednak neurodegeneracja wzrasta wraz z wiekiem. Objawy to nadpobudliwość lub epizody padaczkowe, uszkodzenia siatkówki oka. Psy zazwyczaj umierają przed ukończeniem 2 lat.
8. Padaczka: Padaczka jest zaburzeniem neurologicznym charakteryzującym się nawracającymi napadami. Chociaż dokładna przyczyna jest często nieznana, mogą być w nią zaangażowane czynniki genetyczne.
9. Zaburzenia autoimmunologiczne: Podobnie jak wiele psów rasowych, owczarki australijskie mogą być podatne na zaburzenia autoimmunologiczne, takie jak autoimmunologiczne zapalenie tarczycy i niedokrwistość hemolityczna o podłożu immunologicznym (IMHA). Choroby te mogą być trudne do opanowania i mogą wymagać leczenia przez całe życie.
10. Alergie: Niektóre owczarki australijskie mogą być podatne na alergie, w tym alergie skórne i nadwrażliwość pokarmową. Mogą one powodować dyskomfort i wymagać starannego zarządzania poprzez dietę i ewentualnie leki.
11. Brachyuria – Natural Bobtail (NBT): Jest wynikiem mutacji w genie, która skutkuje skróceniem ogona. Jest dziedziczona autosomalnie w sposób dominujący. Obecność jednej kopii wariantu powoduje powstanie fenotypu „obciętego” ogona. Mutacja dziedziczona jest bez względu na płeć, a długość ogona może być zmienna. Zmniejszona liczba kręgów może powodować znaczne wady i defekty kręgosłupa. Szerzej problem ogona u owczarków australijskich opisałam tu —> Aussie – tajemnica ogona.
    • Jako hodowcy promujemy naturalnie długie ogony, które uznajemy za pozytywną cechę rasy. Dlatego nasze psy mają długie ogony i takie odziedziczą po nich szczeniaki.
12. Wady zgryzu i braki w uzębieniu są także dziedziczne. Prawidłowo owczarek australijski powinien być wyposażony w zestaw mocnych, białych zębów. Zęby powinny stykać się w zgryzie nożycowym (mniej pożądany jest zgryz cęgowy).

Jedynym czynnikiem na powyższej liście, który ma proste dziedziczenie, jest gen MDR1. Wszystkie inne czynniki są albo wielogenowe, albo tryb ich dziedziczenia nie jest określony. W przypadku niektórych chorób np. dysplazji stawu biodrowego, chorób autoimmunologicznych i alergii, ogromną rolę odgrywa środowisko.

Do naszej hodowli wybraliśmy psy, które jako rodzice są pod każdym względem niemal doskonałe i pochodzą z linii, w których poprawność każdej cechy jest prawidłowa, a pożądana cecha jest normą.